Ένας δίσκος ήρθε απ’ τα παλιά – 16/7/2010

Γράφει ο Τάσος Κριτσιώλης
http://vinylmaniac.madblog.gr

Ένας δίσκος ήρθε απ’ τα παλιά
Οι δίσκοι που ποτέ δεν ξεχνάμε…!

Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010

Η στήλη αυτή του musiccorner έχει ως στόχο να θυμίσει στους παλαιότερους και να προτείνει στους νεότερους μια σειρά από δίσκους 33 στροφών που εκδόθηκαν σε μια «χρυσή» περίοδο για το ελληνικό τραγούδι. Τότε που μεσουρανούσαν μεγάλοι συνθέτες, ποιητές και στιχουργοί, αλλά και ερμηνευτές. Τότε που ένας νέος δίσκος του Θεοδωράκη, του Χατζιδάκι, του Ξαρχάκου, του Μούτση, του Λοΐζου και τόσων άλλων σπουδαίων μουσικών αποτελούσε καλλιτεχνικό και πολιτισμικό γεγονός!
Οι δίσκοι που θα παρουσιάσουμε, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Σε αυτούς που σήμερα χαρακτηρίζονται «κλασικοί» κι έγραψαν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία στο ελληνικό τραγούδι, αλλά και σε κάποιους που μπορεί να μην είχαν την αποδοχή και την «αναγνωρισιμότητα» που τους άξιζε την εποχή που εκδόθηκαν, κρύβουν όμως «διαμάντια» που έστω και μετά από τόσα χρόνια δεν είναι αργά να βγουν στην επιφάνεια…

 

Στον σπουδαίο στιχουργό (ή καλύτερα λαϊκό ποιητή) Λευτέρη Παπαδόπουλο είναι αφιερωμένη η σημερινή στήλη, η οποία παρουσιάζει δύο από τις πιο αντιπροσωπευτικές συλλογές με τραγούδια του που κυκλοφόρησαν στις αρχές της δεκαετίας του ’80 από τις εταιρείες που σήμερα αποτελούν τη MINOS-EMI. Αμφότερες είναι σχετικά σπάνιο να βρεθούν σε βινύλιο και κοστίζουν πανάκριβα, ενώ -όπως θα διαπιστώσετε – περιέχουν σχεδόν το σύνολο των μεγάλων τραγουδιών που έγραψε ο «πρόεδρος»…

ΜΑΡΙΝΕΛΛΑ
«ΑΘΑΝΑΤΑ ΡΕΜΠΕΤΙΚΑ» (PHILIPS 6331044)

 

Πρόκειται για το δίσκο που ουσιαστικά άνοιξε το δρόμο για την επαναφορά του ρεμπέτικου τραγουδιού στην επικαιρότητα, έπειτα από αρκετά χρόνια «απομόνωσης». Η Μαρινέλλα αποφασίζει το 1972 να κοιτάξει στο παρελθόν και ν’ ανασύρει ορισμένα από τα πιο γνωστά ρεμπέτικα και λαϊκά τραγούδια, αρκετά από τα οποία είχαν γραφτεί πριν την Κατοχή. Η επιλογή της δικαιώνεται απολύτως, αφού ο κόσμος «αγκαλιάζει» την προσπάθειά της.

Εκείνη την εποχή, η μεγάλη καλλιτέχνιδα έχει ήδη καθιερωθεί στο χώρο του ελληνικού τραγουδιού κι έχει αποτινάξει από πάνω της την «ταμπέλα» της «παρτενέρ του Καζαντζίδη». Με την εκπληκτική φωνή και την προσωπικότητά της φέρνει άλλον αέρα στη νυχτερινή διασκέδαση και πρωτοπορεί σε όλα, όπως κάνει και με αυτό τον υπέροχο δίσκο που περιλαμβάνει 12 «διαμάντια» της λαϊκής μουσικής μας.

Το να σχολιάσω την ερμηνεία της νομίζω ότι είναι εντελώς περιττό. Θα πω απλώς ότι αποδεικνύει την τεράστια φωνητική της γκάμα που ξεκινά από το «ελαφρό» τραγούδι και φτάνει (και ίσως ξεπερνά) τα σύνορα του ρεμπέτικου, που δεν είναι καθόλου εύκολο να το τραγουδήσει ο οποιοσδήποτε. Ωστόσο, δυσκολίες για την Μαρινέλλα δεν υπάρχουν και το αποδεικνύει μέχρι και σήμερα. Θα πρότεινα πάντως ν’ ακούσετε πώς τραγουδά το «Βουνό» του Λουκά Νταράλα (πατέρα του Γιώργου Νταλάρα), το «Βαθιά στη θάλασσα θα πέσω» του Γιώργου Ζαμπέτα και το «Κάποια μάνα» του Βασίλη Τσιτσάνη.

Την ενορχήστρωση και τη διεύθυνση ορχήστρας είχε αναλάβει ο Μίμης Πλέσσας, ο οποίος έκανε εξαιρετική δουλειά. Ο σπουδαίος μουσικός ανανέωσε τα τραγούδια και τους έδωσε μια «φρεσκάδα» που γίνεται αντιληπτή από το πρώτο ως το τελευταίο. Ακούγοντάς τα, νομίζει κανείς ότι είναι σαν να γράφτηκαν την εποχή που ηχογραφήθηκαν!

Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχουν οι στίχοι των τραγουδιών και «κορνιζαρισμένες» οι φωτογραφίες των συνθετών τους, ενώ οι τίτλοι τους είναι μεταφρασμένοι και στα αγγλικά. Η παραγωγή ανήκει στον Φίλιππο Παπαθεοδώρου και η ηχογράφηση έγινε στο στούντιο “Polysound” με ηχολήπτη τον Γιάννη Σμυρναίο. Δεύτερες φωνές κάνει ο Μάριος Κώστογλου, τραγουδιστής, κιθαρίστας κι επί χρόνια συνεργάτης της Μαρινέλλας.

Τα τραγούδια του δίσκου
01. Θεσσαλονίκη μου (Μ. Χιώτη-Χρ. Κολοκοτρώνη / Μ. Χιώτη)
02. Βαθιά στη θάλασσα θα πέσω (Γ. Ζαμπέτα-Χαρ. Βασιλειάδη)
03. Ντερμπεντέρισσα (Β. Τσιτσάνη-Ν. Ρούτσου)
04. Δε με στεφανώνεσαι (Β. Τσιτσάνη)
05. Ένα πιάτο άδειο (Θ. Δερβενιώτη-Κ. Βίρβου)
06. Συννεφιές (Γ. Μητσάκη)
07. Το βουνό (Λ. Νταράλα-Ευ. Πρέκα)
08. Εσύ είσαι η αιτία που υποφέρω (Μ. Χιώτη)
09. Κάποια μάνα (Β. Τσιτσάνη)
10. Ζαΐρα (Β. Τσιτσάνη-Κ. Βίρβου)
11. Σαν μαγεμένο το μυαλό μου (Δ. Γκόγκου-Μπαγιαντέρα)
12. Τα μάτια π’ αγαπώ (Β. Τσιτσάνη)

ΓΛΥΚΕΡΙΑ
«ΣΜΥΡΝΕΪΚΑ» (LYRA 3753)

Τι γίνεται όταν μία από τις σπουδαιότερες φωνές των τελευταίων τριάντα ετών αποφασίζει να τραγουδήσει σμυρναίικα τραγούδια; Πολύ απλά, χαλασμός κόσμου! Αυτό συνέβη το 1981, όταν η Γλυκερία ηχογράφησε 13 από τα «διαμάντια» της μουσικής των χαμένων πατρίδων και πλέον καθιερώθηκε ως μία από τις μεγαλύτερες ερμηνεύτριες που ανέδειξε ποτέ η χώρα μας.

Η εξ Αγίου Πνεύματος Σερρών τραγουδίστρια μέχρι τότε αποτελούσε μιαν «ελπίδα» για το ελληνικό τραγούδι, έχοντας κάνει καλές συνεργασίες και το 1980 τον πρώτο της προσωπικό δίσκο. Ωστόσο, με τα «Σμυρνέικα» προκαλεί μεγάλη αίσθηση κι αυτό φαίνεται από τις πωλήσεις, οι οποίες ξεπέρασαν τις 70.000 αντίτυπα! Είναι ο πρώτος από μια σειρά χρυσών και πλατινένιων δίσκων που περιμένουν την Γλυκερία, η οποία ιδιαίτερα στη δεκαετία του ’80 βρισκόταν επί μονίμου βάσεως στην κορυφή των charts της εποχής, συνδυάζοντας την εμπορικότητα με την ποιότητα.

Η φωνή της – «κομμένη και ραμμένη» για τέτοιου είδους τραγούδια – αποδίδει κατά τρόπο μοναδικό ένα μέρος των θησαυρών της παραδοσιακής μας μουσικής. Τραγούδια που για πολλά χρόνια ήταν ξεχασμένα, επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο μέσω της Γλυκερίας που όπως αποδείχτηκε στα χρόνια που μεσολάβησαν, δεν επέλεξε το συγκεκριμένο υλικό για εμπορικούς λόγους αλλά επειδή το λάτρευε και ακόμη και σήμερα σε κάθε ευκαιρία το ξαναφέρνει στην επιφάνεια.

Η μεγάλη επιτυχία που βγήκε σε πρώτη φάση από το δίσκο είναι το «Τι σε μέλλει εσένανε» και κατά δεύτερο λόγο «Η μπολσεβίκα», «Ο Μποχόρης» και το «Σκερτσοπεταχτό». Ωστόσο, όλα τα τραγούδια είναι πραγματικά ένα κι ένα κι έχουν τη δική τους ξεχωριστή αξία.

Πέρα από την εκπληκτική ερμηνεία της τραγουδίστριας, θα πρέπει να σταθούμε και στην ορχήστρα που αποτελείται από κορυφαίους μουσικούς: Αριστείδης Μόσχος σαντούρι και μουσική επιμέλεια, Γιώργος Κόρος βιολί, Βασίλης Ηλιάδης ούτι και λαούτο, Γιώργος Στεφανίδης και Χρήστος Χαλκιάς κανονάκι, Νίκος Σαμπαζιώτης κιθάρα, Σπύρος Λιβιεράτος και Αλέξανδρος Διαμαντής κρουστά. Το παίξιμό τους δε διαφέρει σε τίποτε από τις παλιές σμυρναίικες ορχήστρες και συμβάλλουν αποφασιστικά στο να βγει ένα αριστούργημα!

Στο εσώφυλλο του δίσκου αναγράφονται οι στίχοι των τραγουδιών αλλά και ο ρυθμός τους (συρτό, χασάπικο κ.τ.λ.) και υπάρχει φωτογραφία της Γλυκερίας με όλη την ορχήστρα. Ωστόσο, το κυριότερο κομμάτι είναι το σημείωμα που γράφτηκε από τον Σπύρο Παπαϊωάννου από το «Κέντρο έρευνας και μελέτης των ρεμπέτικων τραγουδιών» και αφορά τα τραγούδια του δίσκου και την ιστορία τους. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό κείμενο, που περιέχει πολύ χρήσιμες πληροφορίες για το ιστορικό των τραγουδιών κι ένα μικρό βιογραφικό των συνθετών που τα έγραψαν.

Επίσης, στο εσώφυλλο και στο οπισθόφυλλο υπάρχουν καρτ ποστάλ από προάστια της Σμύρνης (Καρατάσι, Γκιοζ Τεπέ κ.τ.λ.) που προέρχονται από τα αρχεία της «Εστίας Νέας Σμύρνης» και «Κέντρου έρευνας και μελέτης ρεμπέτικων τραγουδιών».

Η παραγωγή ανήκει στον Γιώργο Μακράκη, την επιλογή τραγουδιών έκανε ο Στέλιος Φωτιάδης (σύζυγος της Γλυκερίας) και η ηχογράφηση έγινε στο στούντιο “Polysound” από τον Γιάννη Σμυρναίο και τον Γαβριήλ Παντζή (πατέρα του συνθέτη Κωνσταντίνου Παντζή).

Τα τραγούδια του δίσκου
01. Η μπολσεβίκα (Κέρνα μας) (Π. Τούντα)
02. Ο Μποχόρης
03. Σκερτσοπεταχτό
04. Μπουρνοβαλιά
05. Ο φερετζές
06. Σμυρνιά
07. Αρμενίτσα (Δυο σεβντάδες) (Π. Τούντα)
08. Τι σε μέλλει εσένανε
09. Η Έλλη
10. Το αποφάσισα μικρή μου (Δ. Σέμση)
11. Κουκλάκι (Π. Τούντα)
12. Ντερβίσαινα (Ε. Παπάζογλου)
13. Τζιβαέρι

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here