Ένας δίσκος ήρθε απ’ τα παλιά – 25/11/2011

Γράφει ο Τάσος Κριτσιώλης
http://vinylmaniac.madblog.gr

Ένας δίσκος ήρθε απ’ τα παλιά
Οι δίσκοι που ποτέ δεν ξεχνάμε…!

Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011

Η στήλη αυτή του musiccorner έχει ως στόχο να θυμίσει στους παλαιότερους και να προτείνει στους νεότερους μια σειρά από δίσκους 33 στροφών που εκδόθηκαν σε μια «χρυσή» περίοδο για το ελληνικό τραγούδι. Τότε που μεσουρανούσαν μεγάλοι συνθέτες, ποιητές και στιχουργοί, αλλά και ερμηνευτές. Τότε που ένας νέος δίσκος του Θεοδωράκη, του Χατζιδάκι, του Ξαρχάκου, του Μούτση, του Λοΐζου και τόσων άλλων σπουδαίων μουσικών αποτελούσε καλλιτεχνικό και πολιτισμικό γεγονός!

Οι δίσκοι που θα παρουσιάσουμε, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Σε αυτούς που σήμερα χαρακτηρίζονται «κλασικοί» κι έγραψαν τη δική τους ξεχωριστή ιστορία στο ελληνικό τραγούδι, αλλά και σε κάποιους που μπορεί να μην είχαν την αποδοχή και την «αναγνωρισιμότητα» που τους άξιζε την εποχή που εκδόθηκαν, κρύβουν όμως «διαμάντια» που έστω και μετά από τόσα χρόνια δεν είναι αργά να βγουν στην επιφάνεια…

———————————————————–

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ
«ZORBA THE GREEK» (HMV 1002)

Σε soundtrack κινηματογραφικών ταινιών είναι αφιερωμένη η σημερινή στήλη και δε θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε παρά από εκείνο που έκανε γνωστή τη χώρα μας σε όλο τον κόσμο και ανέδειξε το «συρτάκι» σε χορό παγκόσμιας εμβέλειας! Αναφερόμαστε βεβαίως στη μουσική επένδυση του Μίκη Θεοδωράκη για το φιλμ του Μιχάλη ΚακογιάννηZorba the Greek“, βασισμένο στο λογοτεχνικό αριστούργημα του Νίκου Καζαντζάκη «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά». Η ταινία γυρίστηκε το καλοκαίρι του 1964 στην Κρήτη, κατόπιν υπόδειξης της χήρας του συγγραφέα Γαλάτειας στον Κακογιάννη στις αρχές του 1963 και με αφορμή το φιλμ «Ηλέκτρα» που είχε γυρίσει ο σκηνοθέτης με τεράστια επιτυχία.

Το καστ του «Ζορμπά» μιλάει από μόνο του: Άντονι Κουίν, Άλαν Μπέιτς, Ειρήνη Παπά, Λίλα Κέντροβα, Γιώργος Φούντας. Χρειάζονται σχόλια; Το ίδιο ισχύει και για τη μουσική του Θεοδωράκη, η οποία γράφτηκε πάνω σε προϋπάρχοντα θέματα του συνθέτη. Συγκεκριμένα, κατά την παραμονή τους στην Κρήτη οι ηθοποιοί πήγαιναν κάθε βράδυ σε διάφορες ταβέρνες όπου ακουγόταν διαρκώς το «Στρώσε το στρώμα σου για δυο» από το θεατρικό έργο «Η γειτονιά των αγγέλων». Όλοι τους είχαν ξετρελαθεί με το τραγούδι αυτό και το χόρευαν διαρκώς, οπότε ο Κακογιάννης είπε στον Θεοδωράκη να γράψει τη μουσική της ταινίας πάνω στο συγκεκριμένο μοτίβο, προσθέτοντας παράλληλα και τη φόρμα του «Κρητικού χορού» από το φιλμ «Συνοικία το όνειρο» του Αλέκου Αλεξανδράκη. Έτσι κι έγινε, για να ξεπεράσει για τα καλά τα σύνορα του εξωτερικού τόσο ο συνθέτης, όσο και φυσικά η χώρα μας.

Το φιλμ στις 6 Απριλίου 1965 απέσπασε τρία βραβεία Όσκαρ: Φωτογραφίας (Ουόλτερ Λάσαλι), δεύτερου γυναικείου ρόλου (Λίλα Κέντροβα) και σκηνογραφίας (Διονύσης Φωτόπουλος).

Στο soundtrack ακούγονται και αυθεντικοί διάλογοι από την ταινία, ενώ εξυπακούεται ότι κυκλοφόρησε σε ολόκληρη την υφήλιο. Για παράδειγμα, στην κατοχή μου βρίσκεται η καναδική έκδοση του δίσκου από την “20th Century Fox” (κωδικός TFS 4167) σε παραγωγή του Μπέρνι Γουέιν, στο οπισθόφυλλο της οποίας περιλαμβάνονται φωτογραφίες από την ταινία και σημείωμα στα αγγλικά του Μιχάλη Κακογιάννη που παραθέτει το χρονικό του πώς αποφάσισε να τη γυρίσει.

Τα τραγούδια του δίσκου
01. Theme from “Zorba the Greek”
02. The full catastrophe
03. Life goes on
04. The one unforgivable sin|
05. Questions without answers
06. Zorba’s dance
07. The fire inside
08. Clever people and grocers
09. Always look for trouble
10. Life goes on (reprise)
11. Free
12. That ‘s me – Zorba!

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
«ΕΚΕΙΝΟ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» (HMV CSDG 49)

Το 1971 φαίνεται ότι ήταν η χρονιά που «γέννησε» σπουδαίες μουσικές δημιουργίες όσον αφορά την επένδυση κινηματογραφικών ταινιών. Ιστορική έχει μείνει και η μουσική που έγραψε ο Γιάννης Σπανός για το φιλμ του αείμνηστου Βασίλη Γεωργιάδη «Εκείνο το καλοκαίρι», κερδίζοντας και το σχετικό βραβείο στο Φεστιβάλ εκείνης της χρονιάς. Πρωταγωνιστές ήταν η Έλενα Ναθαναήλ και ο Λάκης Κομνηνός.

Στο εν λόγω soundtrack υπάρχουν και τραγούδια, με πρώτο και καλύτερο το πασίγνωστο «Σαν με κοιτάς» ερμηνευμένο από τον Γιάννη Φέρτη και την πρωτοεμφανιζόμενη Αφροδίτη Μάνου, αδελφή της Μαρίας Δημητριάδη που κι εκείνη είχε γίνει γνωστή λίγα χρόνια νωρίτερα μέσα από μια ταινία («Κορίτσια στον ήλιο» επίσης του Γεωργιάδη) τραγουδώντας την «Άνναμπελ» («Ένα πρωινό»).

Το «Σαν με κοιτάς» είναι από τα πιο όμορφα τραγούδια που έχει γράψει ποτέ ο σπουδαίος συνθέτης, αλλά πιστεύω ότι η ερμηνεία σε δεύτερη εκτέλεση της Δήμητρας Γαλάνη δέκα χρόνια μετά και μέσα από τον – καταπληκτικό – δίσκο της «Καλά είναι κι έτσι» με ενορχήστρωση του Κώστα Γανωσέλη είναι αξεπέραστη.

Εκτός αυτού, η Μάνου τραγουδά το «Ένα καλοκαίρι» που έγινε επίσης γνωστό, την «Ανάμνηση» που είναι απλώς φωνητικά του ίδιου τραγουδιού και μαζί με τον Φέρτη το «Μαζί σου στην ακρογιαλιά». Από εκεί και πέρα, ο δίσκος περιλαμβάνει θέματα βασισμένα κυρίως σε παραλλαγές των παραπάνω κομματιών, ενώ είναι εξαιρετική η ορχηστρική εκτέλεση του «Σαν με κοιτάς» με τις κιθάρες του Τίτου Καλλίρη (πατέρα του Θάνου) και Βασίλη Τενίδη.

Εξάλλου, ένα από τα μουσικά θέματα της ταινίας απέκτησε «φωνή» το 1982, αυτήν της Τάνιας Τσανακλίδου μέσα από το δίσκο της «Φίλε». Πρόκειται για το υπέροχο «Αν μ’ αγαπάς» σε στίχους του αείμνηστου Τάκη Καρνάτσου, από τα πιο διαχρονικά κομμάτια της αγαπημένης ερμηνεύτριας.

Τα τραγούδια του δίσκου
01. Ένα καλοκαίρι (Αφρ. Μάνου)
02. Τετ α τετ
03. Μαζί σου στην ακρογιαλιά (Γ. Φέρτης-Αφρ. Μάνου)
04. Ένα καλοκαίρι
05. Ηλιοβασίλεμα
06. Στα κύματα
07. Τίτλοι
08. Σαν με κοιτάς (Γ. Φέρτης-Αφρ. Μάνου)
09. Ανάμνηση (Αφρ. Μάνου)
10. Τελευταίο καλοκαίρι
11. Ακρογιαλιά
12. Μοναξιά
13. Σαν με κοιτάς (με κιθάρες)
14. Φινάλε (Αφρ. Μάνου)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here