“Αφιερωμένο εξαιρετικά” στα 45άρια του Γιώργου Νταλάρα

Γράφει ο Τάσος Κριτσιώλης
Τρίτη, 1 Απριλίου 2014

“Η σημασία αυτής της στήλης του musiccorner είναι ακριβώς ότι λέει ο τίτλος της: “Αφιερωμένη εξαιρετικά” σε ανθρώπους που προσέφεραν στο ελληνικό τραγούδι, αλλά μένοντας ηθελημένα στην “οπισθοφυλακή” και χωρίς ποτέ να ζητήσουν κάτι περισσότερο από το να κάνουν αυτό που αγαπούσαν.

Η δουλειά τους περιορίστηκε στην πίστα, στο στούντιο, στη γραφή μουσικής και στίχου και πουθενά αλλού. Άλλοι έκαναν μεγάλη επιτυχία, άλλοι μικρότερη. Άλλοι συνεχίζουν την πορεία τους και παλεύουν, άλλοι έχουν αποχωρήσει. Άλλοι έχουν φύγει από τη ζωή.

Όμως, όλοι τους ανεξαιρέτως έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην ελληνική μουσική σκηνή και δικαιούνται αυτό που τους προσφέρουμε: Μια γωνιά “αφιερωμένη εξαιρετικά”…!

———————————————————–

Γιώργος Νταλάρας
“Ανασκαφές” …45 στροφών

 

Για την πορεία του Γιώργου Νταλάρα στο ελληνικό τραγούδι επί σχεδόν 50 χρόνια, νομίζουμε ότι κάθε σχόλιο είναι περιττό. Το έργο του τα λέει όλα και δίχως την παραμικρή αμφιβολία συγκαταλέγεται στους «κλασικούς» εν ζωή ερμηνευτές της πατρίδας μας, έχοντας σφραγίσει ανεξίτηλα με την παρουσία του τα μουσικά μας πράγματα.

Όπως όλοι οι τραγουδιστές της γενιάς του, έτσι κι εκείνος ξεκίνησε τη δισκογραφική του πορεία από τις 45 στροφές. Ωστόσο, ο Νταλάρας είναι από τις περιπτώσεις που η καριέρα του δε στηρίχθηκε τόσο πολύ σ’ αυτές, όσο στους ενιαίους «κύκλους τραγουδιών» συνθετών με πρώτους τη τάξει τον Σταύρο Κουγιουμτζή και τον Μάνο Λοΐζο κι αμέσως μετά τον Απόστολο Καλδάρα.

Έτσι, τα 45άρια του στο μεγαλύτερο ποσοστό τους αφορούν τα πιο γνωστά κι αγαπημένα τραγούδια μέσα από τις προαναφερθείσες ολοκληρωμένες δουλειές, παρά τις ηχογραφήσεις νέου υλικού που αργότερα θα χρησίμευαν για την έκδοση ενός «μεγάλου» δίσκου. Ακόμη και στον πρώτο προσωπικό του το 1969 -εποχή που τέτοια άλμπουμ έβγαιναν με ηχογραφήσεις από τα μικρά «δισκάκια»- υπάρχουν κομμάτια που δεν κυκλοφόρησαν ποτέ στις 45 στροφές, όπως λ.χ. τα πρώτα δύο της καριέρας του Λουκιανού Κηλαηδόνη («Παίρνω την ανηφοριά» και «Σ’ αγαπώ»).

Ας δούμε λοιπόν μία προς μία τις «καταθέσεις» του Γιώργου Νταλάρα στα αλησμόνητα 45άρια, με την επισήμανση ότι είναι ελάχιστα τα τραγούδια που περιέχουν τα οποία δεν κυκλοφόρησαν σε άλλες μορφές ήχου. Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των «ανέκδοτων» στιγμών, παρουσιάστηκε το 1992 μέσα από το διπλό άλμπουμ «Για τα τραγούδια κι εγώ φταίω». Και πάλι όμως, κάποια έμειναν εκτός.

Σημειωτέον ότι όπως πάντα, τα ακυκλοφόρητα στις 33 στροφές ή σε CD παρατίθενται με έντονη γραφή, ενώ παρουσιάζεται μόνον η πρώτη κυκλοφορία κάθε τραγουδιού (ορισμένα από αυτά κυκλοφόρησαν και σε άλλα 45άρια με τις ίδιες εκτελέσεις).

afierwmeno_2014_04_01_ntalaras_02

1967

Τη χρονιά που η δικτατορία των συνταγματαρχών ανέλαβε την εξουσία «διάλεξε» ο 18χρονος τότε φέρελπις τραγουδιστής για να κάνει το δισκογραφικό ντεμπούτο του. Αρχικώς, επρόκειτο να ηχογραφήσει δύο λαϊκά τραγούδια του Βαγγέλη Περπινιάδη, ο οποίος ήταν στενός φίλος του πατέρα του. Ωστόσο, η μέρα που επρόκειτο να γίνει αυτό ήταν η …21η Απριλίου κι όπως ήταν φυσικό τα πάντα ματαιώθηκαν!

Λίγο καιρό αργότερα στάθηκε πιο τυχερός αλλά και …άτυχος. Μέσω της εταιρείας «Αυλός» που ανήκε στην «Περγαντής Φιλμ» κλήθηκε να διαλέξει τραγούδια για ένα 45άρι. Τα δύο ήταν ερωτικά, τα άλλα δύο πολιτικά. Βεβαίως, ο Νταλάρας εντελώς συνειδητά διάλεξε την «Προσμονή» που μιλούσε για «λεύτερο χώμα κι ουρανό» και ναι μεν το ηχογράφησε, αλλά η λογοκρισία της χούντας το «έκοψε» με συνοπτικές διαδικασίες…

ΑΥΛΟΣ ΑΥ9-ΑΥ1767: Β.Αρχιτεκτονίδη-Π.Καλαποθαράκου: «Προσμονή» / «Ο κατατρεγμένος» (Κ. Καλαϊτζίδης).

1968

Είναι η χρονιά που ο Γιώργος Νταλάρας υπογράφει συμβόλαιο με τις εταιρείες ODEON-PARLOPHONE της οικογένειας Μάτσα, οι οποίες στο τέλος του έτους θα «συγχωνευθούν» κάτω από τη ετικέτα της MINOS. Παράλληλα, έχει την πρώτη συνεργασία του με τον συνθέτη που θα «σημαδέψει» τα πρώτα χρόνια -και όχι μόνο-  της πορείας του στο τραγούδι: Τον Σταύρο Κουγιουμτζή…

PARLOPHONE GDSP 3284: Γρ.Φούντα-Κ.Βίρβου: «Ρίξε μες στις φλόγες την αγάπη μου» / «Δυο λουλούδια σε μια γλάστρα».

PARLOPHONE GDSP 3292: Γ. Μητσάκη: «Και η ζωή συνεχίζεται» / «Το πρωτοβρόχι» (Κ. Αμπάβη)

ODEON DSOG 3436: Γ. Μητσάκη: «Αυτός είσαι» / «Ήτανε Απρίλης μήνας».

MINOS 5002: Γ. Μητσάκη: «Στην εποχή του Πάγκαλου» / «Έχασα το δαχτυλίδι (Κ. Αμπάβη).

MINOS 5008: Στ. Κουγιουμτζή: «Κάπου στα Πετράλωνα» / «Ποιο δρόμο να διαλέξω».

MINOS 5017: Γ. Μητσάκη: «Στο φτωχό μου το χαγιάτι» / «Το λιμάνι» (Κ. Αμπάβη).

MINOS 5031: Απ. Καλδάρα : «Λάθος μεγάλο κάνεις» / «Αχ να μπορούσα» (Κ. Αμπάβη).

MINOS 5037: Γ. Μητσάκη-Κ. Βίρβου: «Ο αναπτήρας» / «Μια φορά κι έναν καιρό» (Μπ. Τσετίνης).

MARGOPHONE MAR 6003: Στ. Κουγιουμτζή: «Που ‘ναι τα χρόνια» (στίχοι Α. Δασκαλόπουλου) / «Ο ουρανός φεύγει βαρύς».  

1969

MINOS 5051: Απ. Καλδάρα: «Φορτώθηκα τις τύψεις μου» / «Λάθος χτύπησα, λάθος μ’ άνοιξες» (Μπ. Τσετίνης).

MINOS 5052: Απ. Καλδάρα: «Η φαντασία» (στίχοι Ε.Παπαγιαννοπούλου) / «Εσύ που μου λείπεις» (Λ. Διαμάντη).

MINOS 5067: Στ. Κουγιουμτζή: «Nα ‘τανε το 21» (εκτέλεση με την «τουρκοπούλα») (στίχοι Σ.Τσώτου) / «Κρυφός καημός» (Γ. Πάριος).

Σημείωση: Με τον ίδιο κωδικού δίσκου κυκλοφόρησε και η δεύτερη εκτέλεση (με την «ομορφούλα»), η οποία όμως είναι διαφορετική από εκείνη που περιλήφθηκε στο «μεγάλο» ομότιτλο δίσκο που κυκλοφόρησε το 1970 και δεν έχει εκδοθεί σε άλλο φορέα ήχου. Στη δεύτερη πλευρά υπάρχει πάλι ο «Κρυφός καημός» με τον Γιάννη Πάριο, αλλά με τίτλο «Στα μάτια σύννεφο». Υπάρχει και μια τρίτη κυκλοφορία του 45αριού με τον ίδιο κωδικό, όπου στην άλλη πλευρά υπάρχει το «Κάπου στα Πετράλωνα» του Σταύρου Κουγιουμτζή με την εκτέλεση του Πάριου…

MINOS 5076: Απ. Καλδάρα: «Τρομαγμένο περιστέρι» (στίχοι Ε. Παπαγιαννοπούλου) / «Πόσο δίκιο έχουν τα παιδιά» (Γ. Καλατζής).

1970

MINOS 5150: Στ. Κουγιουμτζή: «Το σακάκι μου κι αν στάζει» (στίχοι Α. Δασκαλόπουλου) / «Κάπου νυχτώνει».

MINOS 5184: Στ. Κουγιουμτζή: «Είναι πια καιρός» / «Βασανάκι, βασανάκι».

ΜINOS 5206: Στ. Κουγιουμτζή: «Έτσι ειν’ οι ανθρώποι» (στίχοι Σ.Τσώτου) / «Δίχως την καρδούλα σου» (στίχοι Α. Δασκαλόπουλου).

1971

MINOS 5218: Γ.Κατσαρού-Πυθαγόρα: «Tα βάσανα δε λέγονται» / «Μάνα μου δε σε άκουσα».

MINOS 5225: Απ. Καλδάρα-Πυθαγόρα: «Τα μελιτζανιά τα μάτια» / «Αύριο πρωί».

ΜINOS 5237: Μ. Λοΐζου-Λ. Παπαδόπουλου: «Δέκα παλικάρια» / «Έχω ένα καφενέ» (ακυκλοφόρητη εκτέλεση).

MINOS 5241: Στ. Κουγιουμτζή-Α. Δασκαλόπουλου: «Kάποιον άλλον φίλησες» / «Χάντρα στο κομπολόι σου».

MINOS 5259: Θ. Δερβενιώτη-Κ. Βίρβου: «Toυ κάστρου το ρολόι» / «Τα δυο φεγγάρια». Τα ίδια τραγούδια με τον ίδιο κωδικό δίσκου κυκλοφόρησαν και σε δεύτερη εκτέλεση, ανέκδοτη σε άλλο φορέα ήχου.

MINOS 5261: Απ. Καλδάρα-Πυθαγόρα: «Ο θάνατος του ποιητή» / «Πληγωμένο μου σπουργίτι».

MINOS 5272: Τ. Παναγόπουλου: «Κι αν κλάψουμε τι ωφελεί» / «Πως περάσανε τα χρόνια».

MINOS 5293: Μ. Λοΐζου-Λ. Παπαδόπουλου: «Aχ χελιδόνι μου» / «Πάνε να πεις».

MINOS 5318: Στ. Κουγιουμτζή: «Αν ήτανε να σ’ αρνηθώ» (διαφορετική κι ανέκδοτη εκτέλεση από αυτή που υπάρχει στο δίσκο «Όταν ανθίζουν πασχαλιές») / «Όταν ανθίζουν πασχαλιές».

1972

MINOS 5338: «Ο μέτοικος» (Ζ. Μουστακί-Δ. Χριστοδούλου) / «Η ροδιά» (Δ. Ξαπλαντέρη-Β. Ρούτη).

MINOS 5390: Απ. Καλδάρα-Πυθαγόρα: «Μες στου Βοσπόρου τα στενά» / «Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς» (Χ. Αλεξίου).  

1973

MINOS 5443: Απ. Καλδάρα-Λ. Παπαδόπουλου: «Αχ ο μπαγλαμάς» / «Είμαστε το φτωχολόι».

MINOS 5457: Μ.Λοΐζου-Λ.Παπαδόπουλου: «Ήλιε μου σε παρακαλώ» / «Ελισσώ».

1974

MINOS 5502: Π. Τζαβέλλα: «Πάρε με φεγγάρι μου» / «Ροδακινιά ξανθή» (τα τραγούδια ηχογραφήθηκαν το 1972).

MINOS 5511: Απ. Καλδάρα-Λ. Παπαδόπουλου: «Aχ και να ‘μουνα το παλικάρι» / «Καμπάνα του εσπερινού» (Χ. Αλεξίου).

MINOS 5525: Στ. Κουγιουμτζή: «Ήταν πέντε ήταν έξι» / «Αν σε δω σε ξένα χέρια».

MINOS 5526: Στ. Κουγιουμτζή-Μ. Κορφιάτη (ψευδώνυμο του Άκου Δασκαλόπουλου): «To πουκάμισο το θαλασσί» / «Αυγερινό παράπονο».

1975

MINOS 5576: Στ. Κουγιουμτζή-Λ. Παπαδόπουλου: «Στα ψηλά τα παραθύρια» / «Κάποιος χτύπησε την πόρτα».

MINOS 5588: Στ. Κουγιουμτζή: «Όλα καλά» / «Σαν σβησμένο καρβουνάκι» (στίχοι Μ. Ελευθερίου).

1976

MINOS 5799: «Τι σου λέει η μάνα σου για μένα» (Κ. Σκαρβέλη-Δ. Σκαρβέλη) / «Το σχολείο» (Γ. Μουφλουζέλη).

MINOS 5800: «Ήρθε ο χειμώνας (Η παλτουδιά)» (Π. Τούντα-Κ. Κοφινιώτη) / «Ο Μανώλης» (Κ. Νούρος-Γ. Δραγάτσης).

MINOS 5801: Β.Τσιτσάνη: «Θα κάνω ντου βρε πονηρή» / «Πέφτεις σε λάθη».

MINOS 5802: «Γλυκοχαράζουν τα βουνά» (Β. Τσιτσάνη) / «Για την απονιά σου» (Ν.Γούναρη-Ρ.Τάλμα).

MINOS 5807: Μ. Θεοδωράκη: «Κόκκινο τριαντάφυλλο» / «Εκείνος ήταν μόνος». Τα τελευταία δύο τραγούδια που ηχογράφησε σε πρώτη εκτέλεση ο Γιώργος Νταλάρας στις 45 στροφές. Είναι γραμμένα από τον Μίκη Θεοδωράκη στη μνήμη του Αλέκου Παναγούλη που σκοτώθηκε την Πρωτομαγιά του 1976…

1983

MINOS 5876: «Χαϊδάρι» (Στ. και Μ. Βαμβακάρη) / «Στην αλάνα» (Γ. Σπανού-Λ. Παπαδόπουλου).

1985

LYRA 1469: Χρ. Νικολόπουλου-Μ. Ρασούλη: “Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, μα η αγάπη μένει” / “Άιντε μάτια μου γλυκά” (Γλυκερία). 

1986

MINOS -Μη εμπορεύσιμο δείγμα: Στ. Κουγιουμτζή: «Τρελοί κι άγγελοι (Ντύλαν Τόμας)» / «Οι ελεύθεροι κι ωραίοι» (στίχοι Μ. Ελευθερίου).

1987

MINOS -Μη εμπορεύσιμο δείγμα: «Σε μαγικά νησιά» (Τ. Μωράκη-Κ. Κοφινιώτη) / «Una moneda le di» (Ochaito Vallerio Solano).

1989

MINOS -Μη εμπορεύσιμο δείγμα: Χρ. Νικολόπουλου-Λ. Παπαδόπουλου: «Μη μιλάς κινδυνεύει η Ελλάς» / «Ξένος για σένανε κι εχθρός».

—————–

*** Απαγορεύεται αυστηρά η αναδημοσίευση υλικού, χωρίς την άδεια του Music Corner…

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here