Ασπρόμαυρα κι έγχρωμα: “Μαρία Πάρνη”

aspromavra_egxrwma_logo_500

Γράφει ο Τάσος Κριτσιώλης 

Τηλεοπτικές στιγμές που μας έκαναν να γελάσουμε, να κλάψουμε, να μελαγχολήσουμε, να ταυτιστούμε με τους ήρωες και να πάσχουμε μαζί τους. Πόσα συναισθήματα δε γέννησαν σε όλους μας αξέχαστα σίριαλ της μικρής οθόνης. «Ασπρόμαυρα κι έγχρωμα», άφησαν το σημάδι τους στο μυαλό και στην καρδιά μας και τα θυμόμαστε με νοσταλγία μέσα σ’ αυτό το άθλιο τηλεοπτικό τοπίο του σήμερα…

Αυτή η στήλη λοιπόν, κάθε 15 ημέρες θα σας παρουσιάζει κι από μία σειρά που έγραψε τη δική της ξεχωριστή ιστορία στην ασπρόμαυρη ή στην έγχρωμη τηλεόραση στα πρώτα 20 χρόνια πορείας της. Φιλοδοξία της, να σας θυμίσει μοναδικές κι ανεπανάληπτες στιγμές που δε θα σβήσουν ποτέ ο χρόνος και η μνήμη!

———————————————–

 

H πλήρης είσοδος της εγχώριας τηλεόρασης στην έγχρωμη εποχή της την Πρωτοχρονιά του 1981, έβαλε χρώμα στη ζωή του Έλληνα τηλεθεατή και πλέον η ασπρόμαυρη συσκευή αλλά και εικόνα, είχαν αρχίσει να θεωρείται «ντεμοντέ». Ωστόσο, ακόμα υπήρχανε κάποια προγράμματα που μεταδίδονταν σε άσπρο και μαύρο («Λούνα παρκ», «Μεθοριακός σταθμός», «Να η ευκαιρία» κ.α.), όμως όλα έδειχναν ότι πλέον η έγχρωμη μικρή οθόνη ήτανε θέμα χρόνου να κυριαρχήσει απολύτως, όπως κι έγινε.

Παρόλα αυτά, εξακολουθούσαν να υπάρχουν ασπρόμαυρες νέες παραγωγές και μέσα στο 1981. Μιαν από τις τελευταίες ήταν η «Μαρία Πάρνη», η τηλεοπτική μεταφορά του μυθιστορήματος του ακαδημαϊκού Θανάση Πετσάλη-Διομήδη, το μοναδικό έργο του που είδαμε στην τηλεόραση, καθώς «Οι Μαυρόλυκοι» που άρχισαν να γυρίζονται το 1977, δεν προβλήθηκαν ποτέ…

Η σειρά που έγινε για λογαριασμό της ΕΡΤ, είχε όλες τις προδιαγραφές για μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Παραγωγός η «Αστήρ TV», διασκευή του βιβλίου από τον Τάκη Χατζηαναγνώστου, σκηνοθέτης ο Βασίλης Γεωργιάδης και πρωταγωνίστρια στον ομώνυμο ρόλο η Ζωή Λάσκαρη, στη δεύτερη από τις συνολικά τρεις εμφανίσεις της σε τηλεοπτικό σίριαλ. Μάλιστα, τα φορέματα εποχής που φορούσε στη σειρά σχεδιάστηκαν από τον αείμνηστο Μιχάλη Ασλάνη…

Παρόλα αυτά, δεν είχε την αναμενόμενη τηλεθέαση (με βάση τα τότε δεδομένα βεβαίως…) και οι αιτίες πιθανώς να είναι ότι ξεκίνησε να μεταδίδεται άνοιξη, ακολούθησαν οι καλοκαιρινές διακοπές κι επιπλέον, άρχισε και η προεκλογική περίοδος που έφερε την «αλλαγή»…

Το πρώτο από τα συνολικά 24 επεισόδια διάρκειας 45 λεπτών, μεταδόθηκε την Παρασκευή 8 Μαΐου 1981 στις 21:40. Από το ένατο (14 Ιουλίου) και μέχρι το τελευταίο (27 Οκτωβρίου), η σειρά μεταδιδόταν κάθε Τρίτη στις 22:15. Για πολλοστή φορά, αναγκαζόμαστε να σημειώσουμε ότι στο αρχείο της ΕΡΤ δεν υπάρχει το παραμικρό απ’ όλα αυτά, εκτός από ελάχιστα δευτερόλεπτα φιλμ και μάλιστα χωρίς ήχο. Κάθε σχόλιο, νομίζουμε ότι είναι περιττό…

parni_aspromavra_02

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα-ακαδημαϊκού, το οποίο είναι χωρισμένο σε τρία μέρη και καλύπτει την περίοδο από το 1863 ως το 1940. Το πρώτο έχει τίτλο «Ο προορισμός της Μαρίας Πάρνη», που ξεκινά από τους προγόνους της και καταλήγει στο δεύτερο γάμο της. Το δεύτερο λέγεται «Το σταυροδρόμι», με κεντρικό πρόσωπο το γιο της ηρωίδας Αλέκο Πάρνη και το τρίτο «Ο απόγονος», με τη σκυτάλη να περνά στον εγγονό της, τον Πετράκη Πάρνη…

Η τηλεοπτική μεταφορά του είχε ανακοινωθεί στις αρχές του 1979, ωστόσο χρειάστηκε να περάσει αρκετός καιρός μέχρι να βρεθούν οι ηθοποιοί που θα ενσάρκωναν τους ρόλους, αλλά και κάποιες διαδικασίες που έπρεπε να γίνουν. Τελικώς, το καστ οριστικοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 1980 (με δύο διαφορές στην αρχική διανομή, όπως θ’ αναφέρουμε παρακάτω…) και σχεδόν αμέσως ξεκίνησαν τα γυρίσματα.

Η υπόθεση

Πρώτο μέρος (1863-1899): Η οικογένεια Κούκα υπήρξε για πολλά χρόνια συνδεδεμένη μ’ εκείνη των Πάρνη, καθώς από πάππου προς πάππου τα ανδρικά μέλη της πρώτης ήτανε κολίγοι κι επιστάτες στα κτήματα των δεύτερων. Έτσι συνέβη και με τον Πολυχρόνη Κούκα, ο οποίος το 1863 ζήτησε από τον Αλέξανδρο Πάρνη (Νίκος Παπαχρήστος) να τον παντρέψει με τη Φροσύνη Πονεμένου (Μέλπω Ζαρόκωστα). Είχε εξελιχθεί σ’ ένα πρώτης τάξης έμπορο, ξεφεύγοντας από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα.

Έτσι κι έγινε κι από αυτό το γάμο, ήλθανε στον κόσμο δυο κορίτσια: Η Ειρήνη (Σοφία Σεϊρλή) και η Μαρία (Ζωή Λάσκαρη), την οποία βάφτισε επίσης ο Αλέξανδρος Πάρνης. Οι δυο αδελφές μεγάλωναν χωρίς να έχουν ιδιαίτερη σχέση μεταξύ τους, ενώ το χάσμα έγινε μεγαλύτερο από τη στιγμή που η Ειρήνη παντρεύτηκε τον σταφιδέμπορο Γιάννη Λαζάρου (Γιώργος Κυρίτσης).parni_aspromavra_05

Ο ξαφνικός θάνατος του πατέρα της οικογένειας, ανάγκασε τη Μαρία να μεγαλώσει απότομα και να υποχρεωθεί να παντρευτεί το Λουκά Φωκά, ο οποίος όμως πεθαίνει την πρώτη νύχτα του γάμου. Έκτοτε, η νεαρή κοπέλα προσπαθεί να ξεχάσει το θλιβερό γεγονός κάνοντας ταξίδια διαρκώς και μένοντας για πολύ καιρό στο εξωτερικό.

Όταν επιστρέφει στην Αθήνα, ξεφεύγει από τη μοναξιά της μέσα από την αποδοχή των προσκλήσεων για δεξιώσεις που της έρχονται διαρκώς και σε μιαν απ’ αυτές, συναντιέται με τον Πέτρο Πάρνη (Τάκης Χρυσικάκος), γιο το νονού της, έπειτα από αρκετά χρόνια.

Ο έρωτάς τους είναι κεραυνοβόλος, αλλά εκείνος συνεχώς αναβάλλει την προοπτική του γάμου αφενός γιατί είναι δειλός, αφετέρου επειδή συναντά την κατηγορηματική άρνηση της μητέρας του Λουκίας (Άλκηστις Γάσπαρη) σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Έτσι, φαίνεται ότι όλα τελειώνουν μεταξύ του ζευγαριού, καθώς απομακρύνονται γι’ αρκετό χρονικό διάστημα.

Όμως, ο θάνατος της Λουκίας Πάρνη και η επιστροφή του Πέτρου στην Ελλάδα θα τους ενώσει ξανά και πλέον, δε θα υπάρχει το παραμικρό εμπόδιο ώστε να παντρευτούν. Αυτό θα γίνει και θα ζήσουν ευτυχισμένοι αποκτώντας ένα αγόρι, με τον Πέτρο να εκλέγεται βουλευτής και η οικογένειά τους να χαίρει σεβασμού στους κύκλους της υψηλής κοινωνίας.

parni_aspromavra_01

Δεύτερο μέρος (1923-1936): Το ζεύγος Πάρνη είναι μονίμως εγκατεστημένο στη Γενεύη, ενώ ο γιος του Αλέκος Πάρνης (Νικήτας Τσακίρογλου) έχει ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική κι ετοιμάζεται να κατέλθει στον πολιτικό στίβο, όπου βρίσκεται ήδη ο ξάδελφός του και γιος του ζεύγους Λαζάρου, ο Νίκος (Γιάννης Ζαβραδινός). Θα εκλεγεί βουλευτής Σύρου, έχοντας πολλά σχέδια και όνειρα για την Ελλάδα.

Παράλληλα, θα ερωτευτεί και θα παντρευτεί την Ασπασία Ψελλού (Όλγα Πολίτου) και θ’ αποκτήσει ένα γιο και μια κόρη, ενώ για ένα διάστημα θα γίνει υπουργός Συγκοινωνιών, αλλά θα παραιτηθεί. Έκτοτε, θ’ αφιερώσει τον εαυτό του στο όραμα κατάληψης της εξουσίας από τη νέα γενιά, ανατρέποντας με πραξικόπημα την κυβέρνηση και το γενικότερο σύστημα.

parni_aspromavra_09

Για το σκοπό αυτό, θα ιδρύσει μια πολιτική ομάδα και θα προσελκύσει πολλούς οπαδούς, όμως τούτο θα έχει επιπτώσεις στην οικογενειακή ζωή του. Η Ασπασία θα συνάψει σχέσεις με τον ξάδελφό του Νίκο κι όταν ο Αλέκος το αντιληφθεί, θα φύγει από το σπίτι και θα μείνει μόνος στο γραφείο του. Αργότερα το «παράνομο» ζευγάρι θα παντρευτεί, ενώ τη βραδιά της απόπειρας εκδήλωσης του πραξικοπήματος, ο Αλέκος θα πυροβοληθεί από αγνώστους και θα φύγει από τη ζωή…

Τρίτο μέρος (1936-1940): Το επίκεντρο στο τρίτο μέρος του μυθιστορήματος είναι ο γιος του Αλέκου και της Ασπασίας, ο Πέτρος ή Πετράκης Πάρνης (Κώστας Δίγκας). Πρόκειται για ένα παιδί με πολύ κλειστό και παράξενο χαρακτήρα, την ανατροφή του οποίου έχει αναλάβει η γιαγιά του, Μαρία Πάρνη, μετά το γάμο της πρώην νύφης της με το Λαζάρου.

Έχει μεγάλο ταλέντο στο πιάνο, αλλά η συμπεριφορά του είναι πολύ περίεργη και νευρωτική. Δεν έχει παρέες, βγαίνει σπανίως έξω και γενικότερα, φαίνεται ότι έχει επηρεαστεί πολύ από τα όσα συνέβησαν ως τότε στη ζωή του και χρειάζεται φαρμακευτική υποστήριξη.

Το καλοκαίρι του 1939, ακολουθεί τη γιαγιά του στο εξοχικό της οικογένειας στην Κηφισιά, για να ξεκουραστεί λίγο και να ηρεμήσει. Εκεί, θα γνωρίσει και τον πρώτο έρωτα της ζωής του, στο πρόσωπο της αρκετά μεγαλύτερής του Χριστίνας Περράκη (Ρίκα Διαλυνά), η οποία θα τον μαγέψει με το πιάνο που παίζει.

parni_aspromavra_07

Ωστόσο, το φθινόπωρο θα τους χωρίσει και ο Πέτρος θα βυθιστεί στη μελαγχολία, ενώ μέσα στην απελπισία του θα συνάψει στενές φιλικές (και ίσως όχι μόνο…) σχέσεις με τον Χρήστο Γκίζα (Σπύρος Μαβίδης). Προσπαθεί να ξεφύγει από το ασφυκτικό περιβάλλον του σπιτιού του και θα τα καταφέρει, αφού η Μαρία Πάρνη είναι πλέον αρκετά ηλικιωμένη κι άρρωστη και δε μπορεί να τον ελέγξει.

Σε κάποια από τις βραδινές εξόδους του θ’ αργήσει να γυρίσει κι εκείνη τη νύχτα, η γιαγιά του θα φύγει από τη ζωή χωρίς να προλάβει να τη δει. Το σοκ θα είναι μεγάλο και θ’ αποφασίσει πλέον να ζήσει με την οικογένειά του. Κάπου εκεί, γίνεται η εισβολή των Ιταλών στην Ελλάδα…

Το καστ

Από τα ονόματα των ηθοποιών που αναφέρθηκαν παραπάνω, δεν είναι δύσκολο να βγει το συμπέρασμα ότι στη «Μαρία Πάρνη» συμμετείχαν αρκετοί σπουδαίοι πρωταγωνιστές. Παράλληλα όμως μ’ αυτούς, είχαμε και την παρουσία πολλών νέων παιδιών που τότε ξεκινούσανε την καριέρα τους και θα τους αναφέρουμε παρακάτω.

Και μόνον η ενσάρκωση του πρωταγωνιστικού ρόλου από τη Ζωή Λάσκαρη, είναι αρκετή για να καταδείξει την ποιότητα της σειράς. Μια μεγάλη σταρ του κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60 αποφασίζει να ενδώσει στον τηλεοπτικό «πειρασμό» κι αυτό από μόνο του ήταν ένα σημαντικό γεγονός.

parni_aspromavra_03

Είχε να εμφανιστεί στη μικρή οθόνη από το 1976, όταν πρωταγωνιστούσε στο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα ’75 (και ’76)» του Ντίνου Δημόπουλου, στο πλάι του Χρήστου Πολίτη. Από το 1981, την ξαναείδαμε σε τηλεοπτική σειρά το…1999 («Η άλλη πλευρά του τοίχου») που ήτανε και η τελευταία μέχρι σήμερα…

Τα ονόματα του Τάκη Χρυσικάκου, της Όλγας Πολίτου, του Νικήτα Τσακίρογλου, της Σοφίας Σεϊρλή, του Γιώργου Κυρίτση, της Μέλπως Ζαρόκωστα, αλλά και της Ρίκας Διαλυνά (σε μιαν από τις σπάνιες εμφανίσεις της στη μικρή οθόνη) δώσανε το δικό τους ξεχωριστό τόνο στη «Μαρία Πάρνη», αλλά δεν ήτανε μόνον αυτά, καθώς είχαμε την παρουσία και άλλων σημαντικότατων ηθοποιών, παλιών και νέων.

parni_aspromavra_08

Συγκεκριμένα, συμμετείχανε μεταξύ άλλων και οι Γιώργος Διαλεγμένος (Σταύρος Κούκας, μακρινός θείος της Μαρίας), Ματίλντα Δημητρίου (Μαίρη, εγγονή της Μαρίας), Λουκάς Μεταξάς (μικρός Πετράκης Πάρνης, εγγονός της Μαρίας), Γιάννης Κανδήλας, Τζένη Ζαχαροπούλου, Άγγελος Γεωργιάδης, Φρύνη Αρβανίτη κ.α.

Αξίζει να σημειώσουμε και την παρουσία νέων ηθοποιών, όπως ο Κώστας Δίγκας, ο Σπύρος Μαβίδης και ο Γιάννης Ζαβραδινός που ήδη έχουμε αναφέρει, αλλά και της Άννας Κουρή (της γνωστής «Βάνας Δάγκα» από το «Οι μεν και οι δεν»), που έκανε την πρώτη εμφάνισή της στη μικρή οθόνη.

Τέλος, να επισημάνουμε ότι στην αρχική διανομή, το ρόλο της Φροσύνης Κούκα (μητέρα της Μαρίας) επρόκειτο να παίξει η Ίλια Λυβικού κι εκείνο του Γιάννη Λαζάρου ο Ντίνος Καρύδης. Ωστόσο, τελικώς είδαμε τη Μέλπω Ζαρόκωστα και το Γιώργο Κυρίτση αντιστοίχως…

Σχόλιο

Να που για ακόμη μια φορά βρισκόμαστε σε δύσκολη θέση. Τι να πούμε για μια σειρά από την οποίαν έχουνε μείνει πλάνα μόνο μερικών δευτερολέπτων; Σίγουρα επρόκειτο για μιαν εξαιρετική τηλεοπτική παραγωγή, καθώς και μόνο το ότι τη σκηνοθέτησε ο Βασίλης Γεωργιάδης, τη διασκεύασε ο Τάκης Χατζηαναγνώστου και συμμετείχαν οι ηθοποιοί που παρουσιάσαμε νωρίτερα, φτάνουν και περισσεύουν για να μας πείσουν για το μέγεθος της ποιότητάς της.

Μπορεί να μην είχε την αναμενόμενη τηλεθέαση, αλλά αυτό δε σημαίνει το παραμικρό και είναι κρίμα που δυο χρόνια αργότερα διαγράφηκε από το αρχείο της ΕΡΤ, χωρίς να μεταδοθεί σε επανάληψη. Ίσως κάποιοι να την είχανε κρατήσει σε βίντεο…

parni_aspromavra_06

Πάντως, η τηλεοπτική διασκευή είναι σχεδόν ίδια με τα πρόσωπα και τα γεγονότα που περιγράφει ο Θανάσης Πετσάλης-Διομήδης στο μυθιστόρημά του. Από τις περιλήψεις των επεισοδίων που δημοσιεύονταν στα περιοδικά της εποχής, διαπιστώνουμε ότι ο Τάκης Χατζηαναγνώστου έκανε μια αρκετά πιστή μεταφορά του πρωτότυπου έργου στη μικρή οθόνη.

Ξεκινά την ιστορία από τη μέρα θανάτου της Μαρίας Πάρνη, βάζοντας τον εγγονό της να βρίσκει ένα ημερολόγιό της που του είχε εμπιστευθεί η ίδια, μέσα στο οποίο ξετυλίγεται όλη η ιστορία των οικογενειών Κούκα και Πάρνη, γεγονός που δεν αναφέρεται στο βιβλίο…

Ως μυθιστόρημα, είναι πραγματικά εξαιρετικό και περιγράφει την εποχή που η αστική τάξη βρισκόταν στο αποκορύφωμά της, δίνοντας παράλληλα και μια πολύ παραστατική εικόνα των τριών εποχών τις οποίες παρουσιάζει και που καλύπτουν μια περίοδο σχεδόν 80 ετών.

 

Σημείωση: Οι φωτογραφίες προέρχονται από τεύχη του περιοδικού “Ραδιοτηλεόραση”, που υπάρχουν στο αρχείο του συντάκτη της στήλης.

———–

*** Απαγορεύεται αυστηρά η αναδημοσίευση υλικού, χωρίς την άδεια του Music Corner…

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here